Przed laty wybrałem się z dzieciakami do Muzeum Śląskiego (stary gmach przy katowickiej ul. Korfantego). Ślizgaliśmy się w kapciach po skrzypiącym parkiecie, a krok w krok za nami zasuwała pani pilnująca ładu i porządku. Nie spuszczała nas z oka. Czuliśmy na plecach jej oddech. Być może myślała, że jesteśmy na planie filmu „Vinci” i kombinujemy, jak dyskretnie zrolować autoportret Witkacego czy sielankowy pejzaż Pankiewicza. Poirytowani wyszliśmy z gmachu. Dziś te same obrazy oglądam w nowej siedzibie. Co się zmieniło? Czy jedynie hala wystawowa? Nie. Zmianie uległo również podejście do tego, jakie podstawowe funkcje powinna spełniać placówka muzealna. I przede wszystkim podejście do zwiedzających. Muzea zaczęły się wreszcie o nich bić. Jako oręż w ruch poszły zaskakujące architektoniczne rozwiązania i nowatorskie edukacyjne pomysły.

Przędą sobie, przędą

Byłem w muzeum przed trzema tygodniami i nie potrafiłem bez wzruszenia przemieszczać się po imponującym gmachu bombardującym człowieka ze wszech stron obrazami, filmami, poruszającymi wywiadami ze stoczniowcami i piosenkami Sierpnia 1980 roku. To fascynująca podróż zaczynająca się w sali upamiętniającej pierwsze postulaty, z których najważniejszy brzmiał „Przywrócenie do pracy Anny Walentynowicz”. Maszyny rodem ze stoczni, rozmowy wideo ze świadkami, na suficie podwieszone morze żółtych robotniczych kasków i wszechobecna dewiza placówki: „To tu rodziła się wolność”. Zagospodarowany jest dosłownie każdy metr.