Jonasz nie chcioł do goroli

O próbie tłumaczenia Biblii na dialekt śląski oraz o tym, czym inspiruje się śląska kultura, mówi Marek Szołtysek.

Reklama

Przemysław Kucharczak: We wstępie do „Ewangelii śląskich” krytykujesz „skrajnych autonomistów śląskich”. Dlaczego?
Marek Szołtysek: Chodzi o to, że do moich tłumaczeń dołączyłem Księgę Jonasza. Jonasz był ksenofobem, człowiekiem, który nie lubi pewnych ludzi, nie jest otwarty na świat. Ponboczek mu każe iść nauczać do Niniwy, a on na to – że do tych goroli, do tych cudzych, nie naszych, nie pódzie. Ta księga jest jak gdyby satyrą na wszystkich ludzi, którzy mają uprzedzenia. Rozumiem, że na Śląsku podkreśla się zawsze pewną inność. Inność na przykład wobec Polaków z innych regionów Polski, i to jest normalne. Jednak w ostatnich latach, w związku z narastaniem skrajnego autonomizmu, zaczęło to przyjmować taką postać chorobliwą.

Jakieś przykłady?
Na przykład pisałem w felietonie o śląskim słowie „chrobok”, że pochodzi z języka staropolskiego i świadczy o związku staropolszczyzny ze śląskim. Że Polacy mówią „robak”, bo „chrobok” już u nich zanikł, ale za to zostało u nich słowo „chrobotać”. I wyobraź sobie, że nawet za tę wypowiedź zostałem zaatakowany, bo rzekomo za bardzo podkreślam kulturę polską. Tymczasem ja w rzeczywistości mówię o różnych wątkach w śląskiej kulturze: polskich, czeskich, niemieckich. Widzę jednak, że niektórzy Ślązacy próbują w ostatnich latach od Polski się odgrodzić, udowodnić, że Polska to nasz wróg, oskarżyć ją o całe zło. To jest trochę tak, jakbyśmy chcieli się zamknąć na prawdę. Uciec, tak jak uciekający od problemu Jonasz. Skrajna postać autonomizmu, czyli zamykanie się na kulturę polską i na dyskusję na temat Śląska, jest po prostu ograniczeniem. Jonasz też był ograniczony w swoim działaniu, bo nie rozumiał pewnych rzeczy. Warto się otworzyć.

Wydawnictwo Śląskie ABC   Wydawnictwo Śląskie ABC Tu zgoda, ale mam inną wątpliwość: czy Biblii można używać do bieżącej polemiki? I to jeszcze zahaczającej o politykę?
Ale ja się nie wypowiadam przeciw jakiejś partii politycznej, tylko przeciw pewnej szkodliwej postawie, która dzisiaj na Śląsku jest coraz częstsza. Choć zgodzę się, że dlatego umieściłem w tej książce tłumaczenie Księgi Jonasza, żeby o jakiejś prawdzie przypomnieć. Ale przepraszam, jeśli ktoś chce powiedzieć, że np. nie należy kraść, to na jakie argumenty ma się powołać? Więc albo na ekonomię, czyli: „Nie kradnij, bo to się nie opłaca, ciebie też mogą okraść”; albo właśnie na Biblię: „Nie kradnij, bo taki nakaz dał nam w przykazaniach Bóg”. Więc moim zdaniem nie popełniam nadużycia, tylko przypominam pewną prawdę, którą już 2250–2500 lat temu wyraził autor natchniony Księgi Jonasza. Ta księga została napisana m.in. po to, żeby napiętnować ksenofobię u ówczesnych Żydów. Sądzili oni wtedy, że Pan Bóg jest tylko dla nich, a nie dla kogoś innego. Bóg tymczasem pokazał Jonaszowi, że słucha też modlitw pogan. Kultura śląska też nie jest wyłącznie dla tych Ślązaków, którzy myślą, że jedynym, centralnym tematem dla tożsamości Śląska jest autonomia. Możemy o tej autonomii dyskutować, ale nie róbmy z tego szczegółu rzeczy najważniejszej dla współczesności i przyszłości Śląska.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

Zobacz

Dodaj komentarz
Gość
    Nick (wymagany lub )

    Autopromocja

    Reklama

    Reklama

    Więcej nowości

    Reklama