Autor wraz z żoną Marią Turkowską-Luty stworzył w 1981 r. Wszechnicę Górnośląską, której działalność edukacyjna stała się jednym z wyrazów przebudzenia społeczeństwa po Sierpniu 1980 r. W stanie wojennym był internowany, a w grudniu 1983 r. został aresztowany i siedział do marca 1985 r. Po zwolnieniu ponownie zaangażował się w działalność podziemną, przede wszystkim wydawniczą. W związanej z nim podziemnej oficynie „Głos Śląsko-Dąbrowski” ukazało się m.in. moje „Wygnanie”, opisujące losy śląskich biskupów w czasach stalinowskich. W III Rzeczypospolitej Luty odniósł sukcesy na niwie samorządowej jako radny i przez trzy kadencje wiceprezydent Katowic. Inicjował szereg przedsięwzięć społeczno-kulturalnych, m.in. przyczynił się do powstania pomników Henryka Sławika i Józsefa Antalla w Katowicach oraz Wojciecha Korfantego w Warszawie.