Literacki nobel ustawką?

Szwedzkie media sugerują, że jeden z jurorów, 88-letni Goeran Malmqvist, mógł być nieobiektywny, ponieważ jako tłumacz książek Mo mógł oczekiwać osobistych korzyści z Nobla dla tego pisarza.

W Szwecji, ale także w innych krajach, pojawiły się też w mediach krytyczne opinie na temat tegorocznego literackiego Nobla, uzasadniane lojalną postawą laureata wobec chińskiego kierownictwa partyjnego i państwowego.

Rzecznik Akademii Szwedzkiej Peter Englund ostro odparł w czwartek zarzuty wobec jurora, a także zgłaszane przez media zastrzeżenia do politycznej postawy laureata. Krytykom Mo Yana, m.in. z rozgłośni SR1, zarzucił że w ogóle nie znają twórczości tego pisarza. Wyraził opinię, że skoro nie są w stanie ustosunkować się do aspektów literackich, zajmują się wszelkimi "ubocznymi tematami".

Englund podkreślił, że chodzi przecież o nagrodę literacką. Dodał, że "Chin nie wolno po prostu dzielić na dysydentów i tych, którzy są wierni reżimowi".

Mo Yan to pseudonim Guana Moye, urodzonego 17 lutego w 1955 roku w Gaomi w chińskiej prowincji Szantung (Shandong). Jego rodzice byli rolnikami. W 1976 roku wstąpił do Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, gdzie pełnił funkcje oficera ochrony, instruktora politycznego i oficera propagandy. Równolegle ze służbą w wojsku zaczął studiować literaturę i pisać. Należy do partii komunistycznej i jest wiceprzewodniczącym oficjalnego związku pisarzy.

Pseudonim "Mo Yan" znaczy "nie mów". Pisarz przybrał go podczas pracy nad swoją pierwszą książką. Z natury gadatliwy Mo Yan chciał przez pseudonim przypominać sobie, aby nie mówić zbyt wiele, bo sprowadza to kłopoty, zwłaszcza gdy pisarz służy w chińskiej armii.