Ludzie na huśtawce

Czy istnieje kino rosyjskie? Sądząc po tym, co oglądamy w naszych kinach, chyba nie.

Jedyną szansą na poznanie tego, co kręcą obecnie Rosjanie, pozostają listopadowe edycje festiwalu „Sputnik nad Polską”. Na szczęście Sputnik lata nie tylko nad Warszawą, bo zaraz po zakończeniu festiwalu część prezentowanych na nim w tym roku filmów, a także niektóre tytuły z poprzednich edycji, będzie można zobaczyć w  innych miastach Polski. Tematyka tegorocznego zestawu konkursowego była imponująca. Znalazły się w nim zarówno filmy bezpośrednio dotykające dzisiejszej Rosji, jak i historii. Ale historii bez wielkiej batalistyki, będącej raczej punktem wyjścia do refleksji nad współczesnością. Co ciekawe, chociaż filmy te dokonują głębokiej, czasem brutalnej wiwisekcji stanu, w jakim znalazło się społeczeństwo i nie stronią od ostrych ocen, to w wielu z nich tli się promyk nadziei na zmianę. Ich twórcy dają szansę bohaterom na przemianę, czego najlepszym dowodem jest „Geograf przepił globus”, film uhonorowany główną nagrodą przez jury pod przewodnictwem Andrzeja Seweryna. Czy nie jest to wizja zbyt optymistyczna? Nie zabrakło w przeglądzie filmów, które bezwzględnie rozliczają się z panującym dzisiaj w Rosji systemem władzy.

Pijany globus

„Geograf przepił globus” Aleksandra Wieledinskiego to tragikomiczna i przesycona sporą dawką ironii opowieść o perypetiach Wiktora Służkina, nauczyciela biologii z wyboru, a geografii z konieczności. Z konieczności, bo na geografii się nie zna. Był wykładowcą biologii na wyższej uczelni, ale został zwolniony. Wyjechał do Permu i tam, by utrzymać rodzinę, podejmuje pracę w szkole średniej. Służkin geografii uczy się wraz z uczniami, a jego relacje z nimi są skomplikowane, opierają się właściwie na obopólnej niechęci. Złożone są też jego relacje z nauczycielami ze szkoły, żoną i przyjaciółmi. Wiktor ma poczucie, że jest człowiekiem zbędnym, nikomu nieprzydatnym, przekonanym o własnej bezradności w świecie, w którym człowiek zatracił moralną busolę i kieruje się najczęściej własnym interesem czy instynktem. Bohater źle się w tym świecie czuje. Wydaje się, że w każdym aspekcie swego życia nieuchronnie stacza się coraz niżej.

Ucieczki od życia szuka w alkoholu, w pijackich biesiadach urządzanych z Budkinem, przyjacielem ze szkoły, a jednocześnie człowiekiem sukcesu. Zgodnie z rosyjską tradycją, alkohol odgrywa swoją rolę w kilku pokazanych w konkursie filmach, na przykład w „Pragnieniu”. Prawdopodobnie to alkohol i arogancki stosunek do studentów były głównymi przyczynami zwolnienia Wiktora z uczelni. Bohater jednocześnie niejako testuje swoich bliskich i znajomych. Jak daleko są zdolni posunąć się w swoich indywidualnych, egoistycznych wyborach. Ocenia też siebie. Jednak mimo wszystko film Wieledinskiego, zrealizowany na podstawie bestsellerowej powieści Aleksandra Iwanowa, nie jest filmem ponurym czy do końca pesymistycznym. Wiele tu zabawnych, podszytych ironią scen, a sam bohater budzi sympatię widza. Końcowe sekwencje filmu dowodzą, że Wiktor uświadomił sobie, iż wolność polega również na stawianiu sobie barier. Nie wiemy, jak potoczy się jego życie, ale pojawiający się kilkakrotnie w filmie umieszczony na billboardzie slogan „szczęście jest niedaleko”, który widz odbiera początkowo jako ironiczny komentarz, nabiera innego znaczenia. Ucieczki od codzienności w alkoholu szuka również Kostia, bohater „Pragnienia” Dmitrija Tiurina. Film nawiązuje do wojny w Czeczenii, która w filmie pojawia się tylko w retrospekcjach. W czasie jednej z akcji Kostia o mało nie zginął. Uratowany w ostatniej chwili przez kolegę z jednostki, po długim pobycie w szpitalu wrócił do domu, jednak poparzenia pozostawiły straszliwie ślady. Chłopak utrzymuje się z dorywczych prac, izoluje od ludzi, wychodzi z domu wyłącznie w kapturze, który pozwala mu ukryć zniekształconą twarz. Od chwili powrotu z wojny nie skontaktował się z rodziną, przyjaźni się tylko z Paszą i Gienią, z którymi walczył w Czeczenii.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg