Będę Ci śpiewał wobec aniołów

Do świeżego grobu Wojciecha Kilara mam z mojego mieszkania jakieś 100 metrów w linii prostej. Nieraz zdarzało mi się w jego pobliżu odmawiać Różaniec (a i do rozmyślań o wszystkim jest cmentarz miejscem nieocenionym, wprowadzając właściwą – wszystkiemu – perspektywę). W tej okolicy można było Kilara spotkać łatwo i często: przychodził do swojej Basi, kiedy tylko mógł; z kwiatami, zniczem i różańcem.

Cóż to było takiego w Tobie, że wszyscy Cię wspominają ściszonym o pół tonu głosem, jak wtedy, kiedy się opowiada o spotkaniu z kimś/czymś tajemniczo dobrym, wielkim i nie do końca pojętym? – myślałem wczoraj nad jego grobem. Przed chwilą czytałem tekst Kazimierza Kutza (GW, 10 stycznia 2014 r.), utrzymany w tonie rzadkim dla jego felietonistyki, Kutza, który (a jakże, nie byłby sobą, gdyby nie wspomniał jakiegoś wspólnego skwarnego południa w Katowicach-Koszutce w latach 50., po którym, jak wyznaje, „nie mogłem ustać na nogach”) pisze, że „Wojtek kochał Górny Śląsk i mówił o tej miłości z otwartością i czułością, na którą mnie nie byłoby stać”, „jest skarbem naszej ziemi” oraz „dzień, w którym go spotkałem, był błogosławiony” (!). Czego właściwie dotyczy Twoja dla nas lekcja?

Długo nie umiałem nazwać istoty przejmującego doświadczenia spotkania z najbardziej wewnętrznym nurtem muzyki Kilara, samego rdzenia tej sprawy. Czułem ją, do trzewi, do dna serca, ale pozostawałem niemy. Dopiero niedawno kilka zdań z książki Ratzingera (W drodze do Jezusa Chrystusa) dało mi język i pozwoliło rzecz wyrazić: „Mam wciąż w pamięci koncert, który (...) prowadził w Monachium Leonard Bernstein. Siedziałem obok ewangelickiego biskupa Johannesa Hanselmanna. Kiedy (...) wybrzmiał ostatni dźwięk jednej z wielkich kantat Bacha, spontanicznie popatrzyliśmy na siebie i równie spontanicznie powiedzieliśmy: »Ten, kto to słyszał, wie, że wiara jest prawdziwa«. Muzyka ta wyraża tak niesłychaną siłę obecnej w niej rzeczywistości, że człowiek wie – nie przez wnioskowanie, ale przez wstrząs – że coś takiego nie może pochodzić z pustki; mogło się to zrodzić jedynie z mocy prawdy, która uobecnia się w natchnieniu kompozytora”. Oto istota sprawy: człowiek może nabyć wiedzę nie przez logiczne i rozumne wnioskowanie, ale przez wstrząs wywołany sztuką. Człowiek nabywa wiedzę wiary, sięga prawdy – dzięki natchnieniu kompozytora… To jest możliwe, realne. I jest to przypadek Kilara.

 Jan Paweł II do Kilara, 18 grudnia 2001 r.: „[…] pragnę osobiście pogratulować wspaniałej Missa pro pace […] Majestatyczna prostota, piękno zakorzenione w chrześcijańskiej tradycji i brzmienie oddające wyrastającego zeń polskiego ducha sprawiają, że utwór ten dostarcza nie tylko estetycznych wrażeń, ale może wyzwalać głęboko religijne przeżycia. […] Jest to bardzo piękna msza. Dziękuję za […] okazję do zadumy nad Bożym i ludzkim kształtem pokoju, który w harmonii muzyki znajduje tak wymowny, niejako pełny wyraz, a w rzeczywistości pozostaje wciąż jeszcze przedmiotem tęsknoty ludzi i narodów. Modlę się, aby harmonia ducha jak najprędzej przepełniła serca wszystkich”. Kilar tak odpowiadał na papieski List do artystów z 4 kwietnia 1999 roku: „Czy artysta potrzebuje Kościoła? Oczywiście – tak! Podstawową przesłanką mojej odpowiedzi jest fakt, że nie wierzę w istnienie ateistów, a po drugie, nie potrafię odróżnić rzeczywistości Kościoła od rzeczywistości wiary. Czy Kościół potrzebuje artystów? Odpowiedź znajdujemy w (...) Liście: »Kościół potrzebuje sztuki. Musi bowiem sprawiać, aby rzeczywistość duchowa, niewidzialna, Boża, stawała się postrzegalna, a nawet w miarę możliwości pociągająca. Musi zatem wyrażać w zrozumiałych formułach to, co samo w sobie jest niewyrażalne. Sztuka może być sprzymierzeńcem głębokiej wiary«. […] Czy sztuka czerpie dziś ze źródeł metafizycznych i religijnych? Naprawdę istnieje tylko rzeczywistość metafizyczna. Tylko tajemnica jest pewna… Na tym paradoksie opiera się sztuka, która nie może istnieć bez metafizycznych i religijnych podstaw”.

«« | « | 1 | 2 | 3 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg