Majora Kossaka wspomnienia wojenne

Tadeusz Kossak, syn słynnego malarza Juliusza Kossaka i bliźniaczy brat Wojciecha, miał spory talent narracyjny, który zapewne po ojcu odziedziczyła Zofia Kossak.

Wznowione właśnie przez Fundację Servire Veritati „Wspomnienia wojenne 1918–1920” opisują dramatyzm zmagań majora Tadeusza Kossaka z bolszewikami na przedprożu niepodległości – najpierw jeszcze w Antoninie, w I Korpusie Polskim w Rosji, a potem na froncie wschodnim, w składzie tzw. Grupy Zaniemeńskiej, biorącej udział m.in. w bitwie pod Możejkowem.

„Wspomnienia” są barwne, choć pisane prostym, żołnierskim językiem – jędrnym, czasem dosadnym i lapidarnym. Narracja jest bardzo dynamiczna, mieni się nastrojami. Czasem pojawi się wzruszająca inwokacja: „O, niestrudzony żołnierzu polski! – gdzie ciebie wówczas nie było?!”. Kiedy indziej znajdziemy pochwałę godności i dumy narodowej polskiego żołnierza, zachwyt dla umiejętności wodzowskich generała Szeptyckiego czy przepiękne opisy krajobrazów nadniemeńskich. Znajdziemy też świetne scenki rodzajowe, np. pokazujące kobiety legionistki.

Z niewysłowioną czułością kreśli Kossak portrety koni (zwłaszcza Królowej o „aksamitnym pyszczku”), których jest znawcą i, jak każdy Kossak, miłośnikiem. A w tle przebija cały czas troska o rodzinę, którą zostawił na pastwę bolszewikom. I tak „Wspomnienia” stają się komplementarne wobec „Pożogi” Zofii Kossak. O bolszewikach autor pisze ostro – jako o „plugastwie bolszewickim”, w sensie dosłownym i przenośnym. Czasem pojawi się żartobliwa nuta, gdy wspomni: „Notabene w tym samym rozkazie personalnym zostaje majorami jazdy pięciu rotmistrzów Kossaków: mój brat Wojciech, ja i trzech naszych stryjeczno-stryjecznych, dzielnych i znanych dobrze w armii polskiej oficerów”. W ten sposób „Wspomnienia” stają się przyczynkiem do dziejów tak zasłużonego dla kultury polskiej rodu Kossaków.

Nieobecne na rynku wydawniczym od 1925 r., teraz wracają na półki księgarskie, akurat w 100. rocznicę odzyskania niepodległości.

Krystyna Heska-Kwaśniewicz

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg