Świętość codziennego użytku

Do 16 stycznia w Muzeum Li­teratury, przy Rynku Stare­go Miasta w Warszawie, można oglądać wystawę „Ikona domowa” ze zbiorów Petro Costina i jego syna Andrzeja.

Ikony, zebrane na przestrzeni ćwierćwiecza, po­wstały od końca XVII do początku XX w, na Ukrainie, w Mołdawii (Mołdowie) i innych rejonach byłe­go Związku Radzieckiego. Znawcy zobaczą w nich styl bizantyjski, z cechami właściwymi dla szkół rosyjskich, momentami z wpły­wami katolickimi. Dla amatorów są po prostu piękne. Niektóre jeszcze okopcone płomieniami świec wotywnych. Specjalnie niepoddawane konserwacji.Autentyczne.

Kolekcja przedstawia ok. 30 tematów ze Starego i Nowego Testamentu, świętych i osobistości religijne, kanonizowa­ne przez Cerkiew prawosławną. Osobną grupę stanowią wyobra­żenia Matki Bożej: smoleńskiej, kazańskiej, władymirskiej oraz ikony ze scenami z życia Przenajświętszej Dziewicy.

Niektóre, jak Chyrbowiecka Matka Boska, znanebsą głównie w Mołdowie. Nawystawie ujrzymy też wiele wizerunków Chrystusa oraz wyobra­żenia świętych: archanioła Micha­ła, archanioła Gawryły, Grigoria, Dymitra, Mikołaja, Dosoftieja, Ilii, hierarchów Grigoria, Joanna i Wasilia.

– Zawsze marzyłem o poka­zaniu w świetle dnia skrytych w mroku relikwii, które okazu­ją się świadkami naszej tożsamo­ści – mówi Petro Kostin, kolekcjo­ner z czterdziestoletnim stażem, twórca Muzeum Służby Celnej Republiki Mołdowy. Wycho­wał się w wierzącej prawosławnej rodzinie w Besarabii. Jego matka śpiewała w chórze cerkiewnym, a ojciec był cerkiewnym starostą. W ten sposób wzrósł wśród ikon i wchłonął miłość do nich.

W Rosji, na Ukrainie, w Rumunii, Mołdowie – wszędzie znajdował okazy cenne dla swojej kolekcji, która liczy już ponad 150 eksponatów. Przeważającą część kolekcji sta­nowią ikony domowe, które jakby chronią ciepło rodzinnych ognisk.

– Jeśli trafiały do mnie ikony cerkiewne, oddawałem je tam, gdzie jest ich miejsce, do świątyń – przyznaje Costin.     

***           

Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, Warszawa, Rynek Starego Miasta 20. Czynne: pn., wt., pt., 10–16; śr, czw. 11–18; niedz. z wyjątkiem ostatniej w miesiącu 11–17. Bilety w cenie: 6 i 5 zł.