Wizja świętego Jana

Niepokalane poczęcie Maryi stało się dogmatem dopiero w 1854 r., ale w krajach o silnej pobożności maryjnej powszechnie w nie wierzono już setki lat wcześniej.

Artyści musieli jednak rozwiązać problem, jak Niepokalane Poczęcie ilustrować. Popularny dziś sposób przedstawiania Niepokalanej wymyślono w Hiszpanii w XVII wieku. Jego twórcą był Francisco Pacheco (1564–1644), malarz z Sewilli, a jednocześnie cenzor Trybunału Inkwizycji w tym mieście. Swoje przemyślenia zawarł w traktacie „El arte de la pintura”. Według Pacheco Niepokalana miała być przedstawiana według wizji z Apokalipsy św. Jana, jako „niewiasta obleczona w słońce i księżyc u jej stóp” (Ap 12,1).

Obraz El Greca, który tutaj publikujemy, jest stosunkowo mało znany, ponieważ odkryto go dopiero w XX wieku. Odkrycia dokonał niemiecki uczony August Mayer w kościele San Román w Toledo. Dzieło odegrało jednak wielką rolę w historii sztuki. W pierwszych latach XVII wieku Francisco Pacheco odwiedził bowiem El Greca w jego pracowni w Toledo i zapewne zobaczył wówczas ten obraz. Można więc podejrzewać, że stał się on dla Pacheco inspiracją, by przedstawiać Niepokalaną zgodnie z wizją z Apokalipsy, co naśladowali potem malarze w kolejnych stuleciach.

Za postacią świętej widzimy wieżę z trzema oknami. To jeden z najważniejszych atrybutów św. Barbary. Okrutny ojciec, zanim wydał ją w ręce oprawców, zamknął bowiem córkę w wieży, by zmusić ją do zmiany wyznania. Według legendy Barbara otwierała w tej wieży trzy okna na znak wiary w Trójcę Świętą.

Na pierwszym planie widzimy św. Jana, któremu ukazuje się Maryja stojąca w chmurach, ze złożonymi do modlitwy dłońmi, otoczona muzykującymi aniołami. Nad Madonną dostrzegamy gołębicę Ducha Świętego w złocistym świetle. Na dole obrazu El Greco umieścił maryjne symbole, zarówno te, które pojawiają się w Apokalipsie (księżyc), jak i tradycyjnie wiązane z Nią kwiaty (lilie i róże) oraz świątynię.

Leszek Śliwa

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg