Podglądanie Herberta

„Utwory rozproszone” Zbigniewa Herberta to ważne uzupełnienie jego dzieła, pozwalające lepiej rozumieć kanon.

Kłopoty z czułością

Zapewne z tych właśnie powodów w „oficjalnych” książkach Herberta nie znalazła się np. większość tekstów z własnoręcznie przez pisarza przepisanego tomu erotyków „Podwójny oddech”. Inna sprawa, że poeta nieco się ich wstydził także dlatego, że były to wiersze bardzo intymne, o dużym ładunku czułości. I tak już zostanie do końca – czułość będzie w jego wierszach kategorią kłopotliwą. Pożądaną i podejrzaną zarazem. Streszczającą „tragedię na romans kuchenny”, a jednocześnie ocalającą to, co w nas najbardziej ludzkie, jak „dwie krople/ zatrzymane na skraju twarzy” z wiersza otwierającego debiutancki tom „Struna światła”.

Widać, jak wiele wysiłków Herbert włożył w to, by stworzyć poetykę, która pozwoliłaby zawrzeć w wierszach czułość, nie obnażając jednocześnie całkowicie autora. Stąd tak wiele tekstów, w których przemawiają wykreowani przez niego bohaterowie; stąd towarzysząca mu ciągle
figura Pana Cogito; stąd mistrzowskie posługiwanie się ironią. „(…) ironia nie jest cynizmem, ale wstydliwością uczuć” – napisał w autokomentarzu „Dotknąć rzeczywistości”, który został dołączony przez wydawcę do zbioru „Utworów rozproszonych”. Ale Zbigniew Herbert miał chyba świadomość, że nadmierne chowanie się za maskami również nie służy poezji. Dlatego w dalszych latach odrzucał zwłaszcza teksty nazbyt retoryczne, przegadane, gdzie spoza erudycyjnej gry symbolami trudno było dostrzec duszę artysty.

Nie są jednak „Utwory rozproszone”, broń Boże, wyłącznie katalogiem owych odrzuceń. Znaleźć tu można również teksty znakomite, takie jak choćby modlitwa „Usta proszą” czy sonet „*** (Ta mała ręka na białej pościeli…)”, które z powodzeniem mogłyby się znaleźć w którymkolwiek z tomików wierszy Herberta. Dzięki tytanicznej pracy, jaką wykonał redaktor tego potężnego tomu Ryszard Krynicki, żaden z tych ważnych utworów nie zginie.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg

Reklama

Więcej nowości

Reklama