„Requiem” dla skrzywdzonych

„Requiem” Andrzeja Siewińskiego w wykonaniu zespołu „Camerata Silesia”, dołączone do „Gościa Niedzielnego”, to płyta z dedykacją: w hołdzie represjonowanym w stanie wojennym.

W trakcie obchodów 30. rocznicy wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, 15 grudnia 2011 roku. 320 metrów pod ziemią, w kopalni „Guido” w Zabrzu odbywa się niezwykły koncert: Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia” wykonuje przejmujące „Requiem” Andrzeja Siewińskiego (o utworze i jego autorze piszemy obok). Koncert został zadedykowany represjonowanym w stanie wojennym, w szczególności górnikom kopalni „Wujek”, „Piast” i „Ziemowit”. Im także katowicki oddział IPN dedykuje płytę na której znajdziemy ten przejmujący utwór.

Wojenne represje

Wprowadzony 13 grudnia 1981 r. stan wojenny był jedną z najtragiczniejszych i najbardziej brzemiennych w skutki komunistycznych represji. Bardzo negatywnie wpłynął na kształtowanie postaw młodego pokolenia, zwłaszcza uczniów i studentów, gotowych budować nowe, wolne od komunistycznych odniesień społeczeństwo. Ten aspekt należy podkreślić, gdyż w ocenach stanu wojennego jest on traktowany marginalnie. Przyhamowanie przez represje stanu wojennego naturalnego procesu rodzenia się nowych elit o niekomunistycznym rodowodzie opóźniło ewolucję systemu zmierzającego do likwidacji totalitaryzmu na ziemiach polskich. Stan wojenny pogłębił kryzys gospodarczy. Zlikwidował rodzący się pluralizm, pozwalający na przełamanie monopolistycznych rządów komunistów.

Trudno policzyć Polaków bezpośrednio dotkniętych represjami stanu wojennego. Ocenia się, że w czasie stanu wojennego życie straciło ponad 100 osób. Łatwiej jest wskazać osoby zabite w trakcie demonstracji tego okresu. Ale czy ofiarami nie są również osoby zabite w wyniku innych działań represyjnych już po formalnym zakończeniu stanu wojennego? Sprawy Grzegorza Przemyka czy ks. Jerzego Popiełuszki są tylko symbolami tej sytuacji. Nigdy nie uda się jednoznacznie stwierdzić, u ilu osób zatrzymanych, aresztowanych, więzionych, internowanych, pobitych w trakcie demonstracji stan zdrowia tak się pogorszył, że miało to wpływ na ich późniejszą śmierć lub trwałe kalectwo. Trudna do oszacowania jest liczba tych, którzy w wyniku represji stanu wojennego stracili pracę albo których dotknęło pogorszenie warunków pracy i płacy.

Wielu Polaków zostało zmuszonych do emigracji z całymi rodzinami. W krajach, gdzie znaleźli schronienie jako imigranci polityczni, byli otoczeni opieką tylko przez jakiś czas. Potem musieli radzić sobie sami. Różnie im się to udawało.

Tych, którzy zostali w kraju spotykały represje stosowane w maj­estacie ówczesnego prawa. A stan wojenny rządził się prawem stanowionym specjalnie na jego potrzeby. W prokuraturach powszechnych i wojskowych wszczę-to śledztwo przeciwko 13 636 osobom. Za przestępstwa z dekretu o stanie wojennym sądzono 2594 osoby. Tymczasowo aresztowano 13 208 osób, w tym z dekretu o stanie wojennym – 2517 osób. Do 21 lipca 1983 r. za przestępstwa przeciwko stanowi wojennemu sądy skazały 10 191 osób. Około 10 tys. Polaków internowano.

Rozliczenie zbrodni

Mimo upływu ponad 30 lat nie udało się odpowiedzieć na pytanie, jaką odpowiedzialność powinni ponieść ci, którzy dopuścili się owych niegodziwości za pomocą pałki, broni palnej, skrytobójczych napadów, a nawet mordów, spreparowanych aktów oskarżenia czy niesprawiedliwych wyroków sądowych. Dla jednych usprawiedliwieniem niegodziwości staje się rozkaz czy polecenie służbowe przełożonych, dla innych przeświadczenie, że działali w majestacie prawa. A może usprawiedliwienia nie potrzeba, może wystarczy gruba kreska? Może tak, ale tylko wtedy, gdy rysując ją, będziemy spoglądali nie tylko w głąb własnego sumienia, ale również w oczy osieroconych dzieci i wdów, okaleczonych i splugawionych, niegdyś bitych, pozbawianych pracy i godności – ludzi, którzy w 1980 r. uwierzyli nadziei na wolność, a po grudniu 1981 r. wierzyli, że nadzieja nie umarła. Tym wszystkim w hołdzie, kierując się szacunkiem dla ich poświęcenia, wiary w dobro i sens ofiary – nawet tej najwyższej – Oddział IPN w Katowicach, z zespołem Camerata Silesia dedykuje płytę na czas wielkopostnej zadumy.

«« | « | 1 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg