Filmowy żywot Barabasza

Pojawia się w każdym filmie o Chrystusie jako postać drugoplanowa. Dopiero powieść szwedzkiego noblisty Pär Lagerkvista zapoczątkowała filmową karierę Barabasza. 


Jako postać pierwszoplanowa pojawił się w czterech filmach nakręconych po II wojnie światowej, z czego aż trzy wykorzystują wątki „Barabasza” Lagerkvista. W Nowym Testamencie nie znajdziemy wiele informacji na temat Barabasza, co pozwala twórcom literackiej i filmowej fikcji dosyć swobodnie kształtować losy bohatera. 


Kim był Barabasz? 


W języku hebrajskim Barabasz to „syn Abby”. Według Nowego Testamentu był człowiekiem uwięzionym za bandytyzm, a może za bunt przeciw Rzymowi. „A był tam jeden, zwany Barabaszem, uwięziony z buntownikami, którzy w rozruchu popełnili zabójstwo” – czytamy u św. Marka. „Był on wtrącony do więzienia za jakiś rozruch powstały w mieście i za zabójstwo” – pisze o Barabaszu św. Łukasz. Święty Mateusz określa Barabasza jako „znacznego więźnia”, nie podaje z jakiego powodu został uwięziony. Natomiast św. Jan stwierdza: „A Barabasz był zbrodniarzem”. 


Ważne są okoliczności jego uwolnienia. Rzymianie traktowali przecież buntowników jako bandytów i krzyżowali ich w miejscu zbrodni lub przy ruchliwych drogach jako ostrzeżenie dla innych. Jednak Barabasz został uwolniony przez Piłata na żądanie tłumu. Ewangeliści Marek i Mateusz informują, że Piłat miał zwyczaj zwalniania jednego więźnia na Paschę. Według św. Jana, Piłat, uwalniając Barabasza, powoływał się na zwyczaj żydowski. 
Barabasz często przedstawiany był jako wcielenie zła, a okrzyki „uwolnij nam Barabasza” wydają nam się irracjonalnym wyborem zmanipulowanego i ogłupiałego tłumu. Jednak w II tomie „Jezusa z Nazaretu” Benedykt XVI proponuje inne spojrzenie na tę postać. „Barabasz (»syn ojca«) jest swoistą postacią mesjańską; w propozycji paschalnej stają naprzeciw siebie dwie interpretacje nadziei mesjańskiej” – wyjaśnia Benedykt XVI. Barabasz jest symbolem mesjanizmu, ale nie tego, który widzimy w Jezusie, lecz zbawienia przez przemoc lub politykę. „Ludzkość zawsze będzie stała wobec alternatywy: albo mówienie »tak« Bogu, który w swym działaniu posługuje się tylko prawdą i miłością, albo stawianie na konkret, na to, co uchwytne, na przemoc” – dodaje autor książki. 


Religijny ateista


Pierwszy dźwiękowy pełnometrażowy film o Barabaszu jako głównej postaci powstał w 1935 roku. Był dziełem Jamesa B. Sloana, mało znanego brytyjskiego reżysera. Film rozpoczyna się scenami sądu nad Chrystusem, następnie widzimy Barabasza wraz z innymi złoczyńcami w więzieniu, gdzie odwiedza go matka, a końcowe sekwencje rozgrywają się u stóp krzyża. Tam Barabasz wraz z matką jest świadkiem śmierci Chrystusa. Nie mamy wątpliwości, że pod wpływem nauczania i cierpienia Zbawiciela zbrodniarz zmienił swoje życie. 
Film został szybko zapomniany. Dopiero powieść Lagerkvista, wydana w 1950 roku, wzbudziła zainteresowanie ludzi kina. Przyczyniła się do tego z pewnością przyznana pisarzowi w 1951, roku Nagroda Nobla za – jak to uzasadniono w werdykcie – „artystyczną świeżość i prawdziwą niezależność myśli, przy pomocy których usiłował znaleźć odpowiedzi na odwieczne, stojące przed ludzkością pytania”. Szwedzki pisarz wychował się w atmosferze żarliwej religijności luterańskiej. W czasie nauki w gimnazjum przeżył kryzys światopoglądowy i utratę wiary. Centralnym punktem jego twórczości był fundamentalny problem dobra i zła, który pokazywał, używając często motywów i postaci zaczerpniętych z chrześcijaństwa. Wzorowany na apokryfach „Barabasz” Lagerkvista przedstawia dwóch krańcowo różnych bohaterów: Jezusa, który umiera na krzyżu w otoczeniu swoich uczniów i przyjaciół, oraz Barabasza, który umiera samotnie. Jezus mówi do Boga, słowa Barabasza trafiają w ciemność. Powieść rozpoczyna się ukrzyżowaniem Jezusa, a kończy ukrzyżowaniem Barabasza w Rzymie. Barabasz, podobnie jak autor powieści, zmagał się przez całe swoje życie z brakiem wiary. W powieści jest on człowiekiem, który nie rozumie Chrystusa i Jego czynów i nie wie, jak Go kochać. Ma w sobie coś z samego autora, który sam siebie nazwał „religijnym ateistą”.

«« | « | 1 | 2 | » | »»

aktualna ocena |   |
głosujących |   |
Pobieranie.. Ocena | bardzo słabe | słabe | średnie | dobre | super |

Wiara_wesprzyj_750x300_2019.jpg