Krymskie historie

Pięć lat temu w siatce przedmiotów przygotowanej dla opolskich studentów socjologii znalazł się kurs uzupełniający „Religie Krymu”. Konwersatorium, prowadzone przez prof. Jurija Babinowa z uniwersytetu w Sewastopolu, co roku gromadzi komplet studentów, z zaciekawieniem poznających piękno, historię i religie odległego zakątka nad Morzem Czarnym. Zainteresowanie socjologów Krymem, leżącym obecnie w granicach terytorialnych Ukrainy, wynika z jego szczególnej różnorodności społeczno-kulturowej i religijnej.

Na Krymie żyją przedstawiciele około 110 narodowości, w tym wyznawcy islamu, prawosławia czy judaizmu, wszyscy traktujący krymskie ziemie jako swoją ojczyznę. – Krym jest niezwykłym przedmiotem studiów, gdyż na tym niewielkim obszarze geograficznym odnajdziemy wpływy największych religii świata – podkreśla prof. J. Babinow. – Skupiając się na dziejach tego półwyspu, można omówić wiele zagadnień z zakresu socjologii religii i religioznawstwa, co stanowi dla studentów doskonały wstęp do prowadzenia dalszych badań z tych dziedzin – dodaje.

Tysiące lat historii
Turyści przyjeżdżający na Krym podziwiają piękno nadmorskiego krajobrazu i zwiedzają miejsca o historycznym znaczeniu, m.in. rezerwat archeologiczny w Chersonezie Taurydzkim, ruiny twierdzy Genueńczyków w Sudaku, pozostałości skalnego miasta Karaimów w Czufut-Kale czy pałac krymskich chanów w Bakczysaraju. Te i dziesiątki innych odwiedzanych miejscowości kryją w sobie pozostałości licznych kultur, gdyż Półwysep Krymski, na którym człowiek pojawił się już w epoce kamienia łupanego, w poszczególnych okresach historii znajdował się w strefie wpływów różnych narodów. Na ziemiach tych żyły plemiona koczownicze Taurów, Kimerów i Scytów, ok. VI w. p.n.e. powstawały tam liczne kolonie greckie (m.in. Chersonez i Pantikapajon), które w I w. p.n.e. stopniowo zostały opanowane przez Imperium Rzymskie.

Po upadku Rzymu Krym znalazł się w strefie wpływów Bizancjum, a następnie chanatu chazarskiego i Rusi Kijowskiej. Nie ominęły go również XIII-wieczne najazdy mongolskie, w wyniku których znalazł się w granicach tzw. Złotej Ordy, a pod koniec XIII w. zaczęły w jego obrębie powstawać kolonie weneckie i genueńskie. Kolejne wieki to panowanie chanów krymskich i Imperium Osmańskiego. Ten okres tatarsko-islamski trwał aż do drugiej połowy XVIII w., gdy Turcy zrzekli się półwyspu na rzecz imperium rosyjskiego zarządzanego przez carycę Katarzynę II. Większa część ludności muzułmańskiej opuściła w tym czasie ziemie krymskie, a na jej miejsce przybyli m.in. Niemcy, Czesi, Słowacy, Bułgarzy, Włosi oraz Polacy, którzy przynieśli ze sobą także wiarę katolicką i protestancką.