Teologia na ludowo

W jednej sali Spichlerza powsta­ła cała opowieść o zbawieniu człowieka, począwszy od Adama i Ewy po sąd ostateczny, przy czym narzędziami tej narracji są obiek­ty sztuki ludowej: rzeźby, obrazy, wycinanki, wielkanocna palma, paschał i święconka. Jest tu nawet zaaranżowany Ogród Oliwny z sa­motną figurką Chrystusa.

Autorką i kuratorką wystawy jest Renata Opalińska, która debiutuje w tej roli. – Wielkanoc to temat bardzo mi bliski i potraktowałam tę pro­pozycję jako wyzwanie – mówiła podczas otwarcia ekspozycji za­tytułowanej „Wielkanoc w kontekście zbawienia”. Panią Renatę wspomagali w tej pracy doświad­czeni etnografowie z Muzeum Ma­zowieckiego i ks. Stefan Cegłow­ski, proboszcz parafii katedralnej, a wcześniej dyrektor muzeum diecezjalnego. Podczas otwarcia wystawy opowiadał o znaczeniu jej poszczególnych obiektów.

Zwiedzanie zacząć trzeba od figur związanych z pierwszy­mi ludźmi w rajskim ogrodzie. W tych przedstawieniach poja­wia się m.in. motyw pawia, który, jak wyjaśniał ks. Stefan Cegłow­ski, symbolizował w sztuce nie­śmiertelność. Dalej umieszczono kapelę diabłów, które po grzechu Adama i Ewy cieszą się z pomie­szania szyków w Bożych planach. Kolejny kamień milowy historii zbawienia to Protoewangelia, czy­li biblijna zapowiedź pokonania szatana i grzechu, a symbolizuje ją na wystawie figura Niepokala­nej depczącej głowę węża. Dalej już widać piękną rzeźbioną szop­kę - kapliczkę, potem barwną pła­skorzeźbę ze sceną wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy i wreszcie - Ostatnią Wieczerzę.

- Zwykle w takich przedsta­wieniach pojawia się pytanie, gdzie jest Judasz. Rozpoznamy go po tym, że jest bez aureoli albo w pozie, jakby wychodził. Tu nato­miast widzimy Judasza z sakiewką, jego atrybutem. Łatwo też rozpo­znać św. Jana, bo to najmłodszy uczeń Jezusa, przedstawiany naj­częściej bez brody - opowiadał ks. Cegłowski.

Na płockiej wystawie, która będzie otwarta do 18 maja, można zobaczyć także inne motywy i tematy związa­ne z Wielkanocą: przedstawienia Chrystusa Frasobliwego, narzędzia Męki Pańskiej, które otaczają krucyfiks, grupy Ukrzyżowania, w tym jedną ze szczególnym elementem – szczygłem, który bywał przedsta­wiany jako ptak wyjmujący cierń z głowy Chrystusa.