Najpiękniejsza wieś

Konkursowe nagrody wręczono w czwartek podczas zorganizowanego w Katowicach corocznego wojewódzkiego Forum Sołtysów. Podczas uroczystości turzańskie gospodynie śpiewały m.in. piosenkę ze słowami: "Bo jedynie tylko w Turzy nikomu się czas nie dłuży, tu kołaczem poczęstują i niczego nie żałują".

Przedstawiciele niespełna trzyipółtysięcznej Turzy Śląskiej zachwalają, że ich miejscowość wyróżnia otwartość i gościnność, ciekawa historia i piękno postaw ludzi związanych z ich ziemią.

W miejscowości działają m.in. ludowy klub sportowy "Unia", ochotnicza straż pożarna, koło gospodyń wiejskich, chór parafialny "Lira", oddziały Związku Górnośląskiego, związków hodowców gołębi pocztowych oraz kanarków i ptaków egzotycznych, a także spółka wodociągowa - będąca jednym z najstarszych podmiotów zaopatrujących wodę w okolicy.

Spółki wodne to rodzaj "wodnych samorządów" - zajmujących się szeroko pojętym tematem wody. W Turzy Spółka Wodna - Wodociągowa powstała pół wieku temu w konsekwencji działania utworzonego kilka lat wcześniej społecznego komitetu budowy wodociągu. Obecnie turzańska spółka zrzesza 653 członków zaopatrując w wodę 665 posesji.

Pierwsze wzmianki o Turzy Śląskiej pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku. Na przełomie XV i XVI wieku ukształtowało się mniejsze wolne państwo stanowe Wodzisław, w składzie którego miejscowość pozostawała do XIX w. Po likwidacji państewka wodzisławskiego stanowiła własność Skarbu Państwa Pruskiego. Na początku XX w. uzyskała połączenie kolejowe z Wodzisławiem i Jastrzębiem. W okresie międzywojennym wchodziła w skład autonomicznego woj. śląskiego w ramach II RP.

Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od przezwiska lub imienia Tur. Pierwotnie brzmiała "Turzów". Człon "Śląska" wprowadziła w pierwszej połowie XX w. polska administracja kolejowa ("Turze Śląskie"). Niemiecka nazwa miejscowości brzmiała do 1922 r. i w latach 1939-1945 "Gross Thurze", w odróżnieniu od sąsiedniej Turzyczki ("Klein Thurze").

Obecnie Turza Śląska znana jest m.in. jako miejsce pielgrzymkowe - mieści się tam jedno z najstarszych na południu Polski sanktuariów fatimskich.

Tegoroczne drugie miejsce w konkursie "Piękna wieś woj. śląskiego" zajęła miejscowość Kobiór w powiecie pszczyńskim, a trzecie - Przybynów w gminie Żarki (pow. myszkowski).

W ramach konkursu nagrody przyznawane są także w kategoriach "najpiękniejsza zagroda", "najlepsze przedsięwzięcie odnowy wsi" i "najlepsza strona internetowa sołectwa". Pierwsze miejsca zajęli w nich w tym roku odpowiednio: państwo Teresa i Józef Brzezinowie ze wsi Molna w gminie Ciasna, utworzenie i wyposażenie izby pamięci we wsi Rudno w gminie Rudziniec oraz strona miejscowości Lisowice w gminie Pawonków.

W poprzednich latach miano najpiękniejszych wsi woj. śląskiego zyskały: Syrynia w powiecie wodzisławskim, Bluszczów w powiecie wodzisławskim, Drogomyśl w powiecie cieszyńskim i Tworków w powiecie raciborskim.

Konkurs "Piękna wieś województwa śląskiego" organizuje od 2004 r. urząd marszałkowski regionu - od 2006 r. jako element realizowanego Programu Odnowy Wsi Woj. Śląskiego. Program o corocznym budżecie rzędu 2 mln zł obejmuje - prócz konkursu - działania aktywizujące i edukacyjne dla mieszkańców wsi oraz granty inwestycyjne.