Głagolicą pisane...

  Agnieszka Małecka /Foto Gość Dubravka Pascutinni - Mossor opowiada o fragmencie wystawy, ukazującym kamienną płytę z inskrypcją pisaną głagolicą Fotografie z Mikulčic, Zadaru, Nim, Baški, wyspy Krk wyznaczają trasę mentalnej podróży, w jaką zabiera oglądającego wystawa „Śladami Cyryla i Metodego od Moraw do Chorwacji”. Ekspozycja sięga czasów powstania Państwa Wielkomorawskiego i misji chrystianizacyjnej świętych braci misjonarzy z Salonik. Przypomina, że obaj Apostołowie Słowian, sprowadzeni na Morawy z Bizancjum, na prośbę księcia Rościsława, przyczynili się do głębszej chrystianizacji plemion słowiańskich. Przełożyli bowiem księgi biblijne i liturgiczne na język tutejszych mieszkańców, tworząc w tym celu specjalny alfabet, zwany głagolicą.

"Stał się on elementem integracji mieszkańców ówczesnej Europy środkowej i południowej" - czytamy w katalogu wystawy, przygotowanej przez Narodowy Ośrodek Informacji Turystycznej Republiki Chorwacji w Polsce i Chorwacką Wspólnotę Turystyczną.

Na wystawie zostały pokazane ślady działalności Misjonarzy Słowian - pozostałości murowanych kościołów z tego czasu, klasztorów i kamiennych tablic, z napisanymi w głagolicy. Oglądając ekspozycję „schodzi” się z modnych współcześnie szlaków turystycznych Chorwacji, by zajrzeć do miejsc fundamentalnych dla tożsamości religijnej i kultury tego kraju.

Na zdjęciach można zobaczyć m.in. kamienną chrzcielnicę z IX w. zachowaną w kościele św. Mikołaja w Ninie - dawnej stolicy państwa Chorwatów, czy tzw. Baščanska ploča - kamienną płytę z ok. 1100 r. z kościele św. Łucji opactwa benedyktyńskiego, niedaleko miasteczka Baska.

Płyta, jak można przeczytać na ekspozycji, jest nazywana przez samych Chorwatów „kamieniem węgielnym państwa”, a to dlatego, że zachowana na niej inskrypcja jest pisana głagolicą pośrednią pomiędzy„obłą” charakterystyczną dla Moraw a „kanciastą”, charakterystyczną później dla Chorwacji.

  Agnieszka Małecka /Foto Gość Ikony przedstawiające świętych Cyryla i Metodego Wystawa pokazuje też rosnącą fascynację współczesnych Chorwatów głagolicą. Alfabet stworzony przed tysiącleciem, jest dziś inspiracją dla różnych działań i inicjatyw artystycznych; odprawiane są Msze św. w obrządku słowiańskim w szczególnych okazjach.

Planszom wystawowym towarzyszy 20 ikon, ukazujących świętych braci Cyryla i Metodego. Autorami prac są twórcy ikonopisarze związani z Pracownią Droga Ikony, założonej przez o. Jacka Wróbla.

Wystawa została przygotowana z okazji jubileuszu działalności św. Cyryla i Metodego i przyjęcia Republiki Chorwackiej do UE, a patronat honorowy nad nią objęła ambasador Republiki Chorwackiej w Polsce Andrea Bekic. W Muzeum Mazowieckim ekspozycję można oglądać do końca października.