W objęciach Dziadka Mroza

Według własnego uznania i sowiec­kich wzorców władze skreślały „stare” święta i wprowadzały „lu­dowe”, a nowy kalendarz świąt stał się ważnym narzędziem ideologizacji społeczeństwa.

Robotnik na choince

Nie we wszystkich sferach było to jednak takie proste. Obrzędy kościelne w początko­wych latach, do 1948 r., nie tylko tolerowano, ale nawet wkomponowano w oficjalne rytuały państwowe. Z czasem starano się niektóre świę­ta kościelne oswoić, nadając im inną wymowę - np. Dzień Wszystkich Świętych zastąpiono Dniem Pamięci Zmarłych, zamiast św. Miko­łaja promowano Dziadka Mroza, a Boże Na­rodzenie (nazywane Gwiazdką) i Wielkanoc przedstawiano jako element ludowej tradycji, odwołując się do ich starosłowiańskiego pocho­dzenia.

Tradycyjnej obrzędowości starano się nadać komunistyczną formułę. Na przykład w 1948 r. Wydział Propagandy Masowej KC PPR instruował pion propagandowy partii, że należy dążyć „do stopniowego przesunięcia punktu ciężkości [z] Gwiazdki na Nowy Rok”. Zalecono przy tym, żeby przy organizowaniu choinki dla dzieci w świetlicach zwrócić uwagę na dobór ozdób choinkowych, które powinny zawierać nowe elementy, np. chorągiewki z bar­wami państw słowiańskich, modeliki narzędzi pracy, sylwetki robotników czy herby miast „zwłaszcza na ziemiach odzyskanych”.

Nowy kalendarzyk

W tym czasie Wydział Propagandy i Prasy KC PPR opracował nawet specjalny „Kalenda­rzyk rocznic i świąt państwowych”. Na przy­kład w lipcu umieszczono m.in. pięć dat zwią­zanych z działalnością Gwardii Ludowej lub śmiercią działaczy komunistycznych. W tym duchu systematycznie zmieniano oficjalny kalendarz świąt w Polsce „ludowej”. Zrezygno­wano ze świętowania jednej z najważniejszych dat polskiego kalendarza - Święto Niepodle­głości Polski (11 listopada) zastąpiły obchody rewolucji październikowej (7 listopada). Z kolei 15 sierpnia - Święto Wojska Polskiego - zastą­piono datą 12 października, która upamięt­niała bitwę pod Lenino. W 1946 r. zabroniono świętowania rocznicy uchwalenia Konstytu­cji 3 maja, a liczne manifestacje rozpędzano z dużą brutalnością.